Wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest władny wymierzyć administracyjną karę pieniężną za usuwanie bez zezwolenia drzew i krzewów lub niszczenia terenów zieleni.
Ustawodawca wymienia trzy sytuacje uprawniające do nałożenia kary administracyjnej, a przy okazji dające podstawę do zróżnicowania terminów jej wyegzekwowania:
- zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów przy okazji niewłaściwego wykonywania robót ziemnych lub używania sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz stosowania środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności,
- usuwanie drzew lub krzewów bez zezwolenia,
- zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, drzew lub krzewów.
Termin płatności kary w przypadku pierwszym może być odroczony na okres 3 lat jeżeli stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów. W przypadku spełnienia tego warunku kara jest umarzana. Działanie z premedytacją tj. usunięcie kłody i wykarczowanie pnia daje prawo do skalkulowania należnej kary od podstawy wyliczenia opłaty powiększonej o 50%.
Kary można również uniknąć w przypadku zniszczenia trawników i kwietników (tereny zieleni). Warunkiem jest odtworzenie zieleni w następnym sezonie wegetacyjnym.
Wysokość kary pieniężnej za usuwanie bez zezwolenia drzew i krzewów (art. 88 ustawy o ochronie przyrody) to trzykrotność odpowiednio należnej opłaty, a w przypadku niszczenia terenów zieleni - stawka opublikowana jest w stosownym obwieszczeniu Ministra Środowiska (M.P. Nr 44, poz. 779):
|
rodzaj zieleni
|
stawki jednostkowe opłat za usunięcie 1m2
|
stawki jednostkowe kar pieniężnych za 1m2
|
|
krzewy
|
204 zł
|
opłata x 3
|
|
trawniki
|
|
46,92 zł
|
|
kwietniki
|
|
402,90 zł
|
Kary, podobnie jak opłaty, są waloryzowane wskaźnikiem CPI. Mogą też być ściągane z odsetkami przymusowo w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sprawy trybu nakładania kar administracyjnych reguluje odrębne rozporządzenie Ministra Środowiska.
Jeżeli sprawcy wycięcia drzew bez zezwolenia nie zostali ustaleni, karę płaci władający nieruchomością - stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. IV SA 193/03). Zgodnie z art. 47e ustawy o ochronie przyrody, władający nieruchomością obowiązany jest do utrzymywania we właściwym stanie drzew oraz krzewów rosnących na danej nieruchomości. Nie ma znaczenia, że spółdzielnia, wspólnota, właściciel nie jest w stanie ustalić, kto wyciął drzewa, nie jest istotne czy teren jest ogrodzony czy też nie.
Sprawy kar za nielegalne usuwanie drzew i krzewów i niszczenie zieleni regulują: ustawa o ochronie przyrody i dwa rozporządzenia:
Przypominamy przepisy Kodeksu Karnego, rozdziału XXII - Przestępstwa przeciwko środowisku:
Art. 181.
§ 1. Kto powoduje zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Kto, wbrew przepisom obowiązującym na terenie objętym ochroną, niszczy albo uszkadza rośliny lub zwierzęta powodując istotną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3. Karze określonej w § 2 podlega także ten, kto niezależnie od miejsca czynu niszczy albo uszkadza rośliny lub zwierzęta pozostające pod ochroną gatunkową powodując istotną szkodę.
§ 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 5. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 2 lub 3 działa nieumyślnie, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.(...)
Art. 187.
§ 1. Kto niszczy, poważnie uszkadza lub istotnie zmniejsza wartość przyrodniczą prawnie chronionego terenu lub obiektu, powodując istotną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Art. 188. Kto, na terenie objętym ochroną ze względów przyrodniczych lub krajobrazowych albo w otulinie takiego terenu, wbrew przepisom, wznosi nowy lub powiększa istniejący obiekt budowlany albo prowadzi działalność gospodarczą zagrażającą środowisku, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 131 ust. 12 ustawy o ochronie przyrody:
"Kto wypala łąki, pastwiska, nieużytki, rowy, pasy przydrożne, szlaki kolejowe, trzcinowiska lub szuwary - podlega karze aresztu lub grzywny"
